Inicio Actualidad Dani Martirena: "Oroitzapen txikietan dago memoria handiaren oinarria"

Dani Martirena: «Oroitzapen txikietan dago memoria handiaren oinarria»

Ana Ibaez ilustratzaileak eta Dani Martirena idazleak elkarlanean sortutako laugarren haurrentzako bilduma plazaratu berri dute, ‘Amonarenean kea’.

Haurtzaroaren gozotasuna, amonaren etxeko epeltasuna, oroimena eta memoria uztartzen say Liburu Iletsuak zigilupean autoekoiztutako Ana Ibañez illustratzailearen eta Dani Martirena kazetari etazlearen lan berrian. Ale bat ere gehitu nahi izan diote bildumari, izan ere, holduei zuzendu eta irakurketa partekatu baterako stop eskaintzen duen bigarren kontakizun bat gehitu dute akaberan, 36ko gerrako samina gogora ekartzen duen errelatoa.

Ana Ibañez ilustratzailearekin batería plazaratzen duzun laugarren liburua duzu Kea amonarenean. Kasu honetan, oroimena hartu duzue hizpide.

–Bai, oroitzapenak gehienbat. Irudi-tzen zitzaigun oroitzapenen edo oroimenen gaia ez de la literatura soberana landu haur, badagoela hutsune hori. Aspalditik genbilen oroimenaren inguruko liburutto bat egiteko gogotan: orain dela bi urte, Anak Marrazioak izeneko ekimen batean parte hartu zuen, no oroitzapenak eta gastronomía uztartzen ziren. Handik ekarri zuen ideia, zirriborroak ere hut, igandero bere amatxiren bueltan elkartzen zirenekoak.

Amona dago kontakizunaren erdigunean, memoriaren transmisioaren figure nagusi bezala akaso?

–Bai, amonaren irudia, sukaldea beber ere € Etxe guztietako bihotza izan daiteke sukaldea, etxe guztietan badago plater jakin bat modular zehatz batean prestatzeko ohitura. Hori ere aditzera eman nahi genuen, etxe guztietan badagoela sukalde bat, sukaldean zapore bat, sukaldetik lurrin bat, etxeko tximiniatik kanpora egiten duen ke berezi bat.

Hortik izenburua, Kea amonarenean.

–Bai. Hasiera batean, liburuaren izenburua Amonaren secretua izan behar zen. Borobilagoa agian, baina hain borobila hamaika liburu daudela izenburu horrekin. Horrexegatik jo genuen bigarren honetara. Kearen irudia ere iruditzen zitzaigun nahiko hauskorra, kea ere hauskorra denez. Borobilagoa dirudi, orain, bigarren honek.

Kea, sukaldea, amona, memory € Sinbolismoz josi duzue bilduma, ezta?

–Nik uste heldu batek hori guztia ikusi dezakeela, bai. Haur murciélago, seguraski, lehenbiziko irakurketa horrekin geldituko da: zeína dibertigarria den igande batean amonarekin sukaldean ari-tzea, etxean gurasoekin ez bezala Labana hartu eta moztea jakiak, arrautzakeanalderebatanalden batekalderekalderebatanalden batekalderebatanaldie hautacaldata batekalden ikuspegitik, beste simbolismo guzti hori iradoki, behintzat, iradokitzen por, etxeko epeltasun hori. Oroitzapen txikienetan dago, nolabait, memory handienaren oinarria.

Mariasun Landaren aipu bat gehitu duzue ipuinaren bukaeran. Laburbilduz, haurren literaturan gai gogorrak ere landu daitezkeela aditzera ematen du bertan. ¿Murciélago Asmoen Deklarazio?

–Erabat. Oroimenaren aldarrikapen modko bat bai, eta haurren literatura desberdin baten aldarrikapen bat ere. Literaturak adierazteko mod guztiak behar ditu: gero eta gehiago izan, gero eta hobekiago. Gure lehenengo liburuan hipoteka hartu genuen gai nagusitzat. Badakigu ez dela haurrentzako ohiko gaia baina, zoritxarrez, haurrek badute hipotekaren berri. Ziurrenik, gainera, hemengo haurrek gehiago jakinen dute hipotekaz elephantetaz baino. Izan ere, ez race elephantetaz inguratuta bizi, bai ordea hypotekez. Mariasun Landak erraten duen bezala, edozertaz hitz egin daiteke haurrekin, haien mailara noski, baina edozertaz.

Hitz egin daiteke eta hitz egin behar da?

-Hori de. Ni eskolan nintzen garaian, 36ko gerra ikastea tokatzen zen bakoitzean uda hasten zen. Hau da, ez genuen sekula ikasi 36ko gerra. Eta orain dela gutxiko gertakaria de. En-tzuten ditugunak entzunda zenbait ordezkari politikoren aldetik, ez dakit ez ote den antzeko zerbait errepika-tzen ariko. Hori guztia gure haurrei azaldu beharrean race.

Hortik bilduman bigarren istorio bat sartzeko ideia?

–Printzipioz, liburua ipuinera mugatu behar zen. Gure asmoa argazki bat hartu eta atzeko aldean errezeta bat idaztea zen, kontakizunean aditzera ematen den bezala. Baina egun batean interneten nenbilela, ipuinean Itsasoan garia izendatu dugun istorio hori aurkitu nuen. Agian historikoaren memoria bueltan daudenek ezagutuko dute baina nik ez nuen ezagutzen. Argazkian, irakaslea agertzen de eta inguruan ikasleak: bai tamainaz, bai orrazkeraz eta itxuraz ere, Anak ipuinarentzat illustratu zituenak ziruditen. Lehenengo, argazkia erabili ahal izateko eskubideak lortu genituen. Antoniren istorioak hainbertzeko indarra zuenez, beste kontakizun bat eskatzen zuen, horregatik erabaki genuen bigarren kontakizun bezala sartzea: holduek irakurtzeko eta irakurketa partekatu horretan haurrei ahal duten modulaan etazekusti.

Liburu Iletsuak zigilua sortu duzue zuen lanak plazaratzeko.

–Bai, zigilu hori erabiltzen dugu beti selfeditatzen dugunean. Hankaz gora du amak mundua, Jonek Jone izan nahi du años Kea amonarenean zigilu honekin atera ditugu; años Cosimoren katiuskak, Etxepare saria irabazi zuenez, Pamielarekin argitaratu zen. Etxe bat eman nahi genien gure liburuei.

Autoekoizpenaren mundua ez da erraza € Zer nolakoa izan da espeientzia?

–Badu gozotik eta gazitik. Gozotik, zuk erabakitzen duzulako hasieratik bukaerara art azala, liburuaren neurria, carta mota, typeface € Horrek guztiak illusioa ematen dizu, baina dirua ere eskatzen du. Polita da, baina neketsua ere. Zuk banatu behar duzu, zuk eman behar duzu liburuaren berri. Horrek ematen dizu ere gozotik, azken batean ume ttiki bat bezalakoa delako liburua, eta zuk zeuk zaintzen duzu inork baino hobekiago. Nahiz eta jakin zaila den eskaparate batean bazterretik sortu den horrelako liburu bat aurkitzea €

Banatzerako orduan, argitaletxearen babesa nabaritzen de.

–Bai, argitaletxeek betiere bertze presio bat eragin dezakete handik edo hemendik liburu hori ezagutzera emateko. Guk, bazterretik sortutako lana dugu. Baina egia de aurreko hiru bildumetatik bi horrela egin ditugunez, eskarmentua badaukagula. Beldurra ematen digu baina y z erabateko beldurra. Euskadi Sarietan Literature, haur Literature in Sailean, aurreko hiru liburuak izan dira hautagaiak, eta hori ere nabarmen-tzekoa da. Oso harrera ona izan dute hiruek. Jonek jone izan nahi du, adibidez, atera eta segituan agortu zen. Ez dugu indarrik bigarren edizio bat egiteko beraz, liburua daukanak, zorioneko.

«kea amonarenean»

Laburpena. Haurtzaroaren gozotasuna, amonaren etxean ezkutuan den sekretua, oroimena eta memoria daude aletuta. Helduek eta haurrek gozatzeko modkoa, sekretutik secretura, oroitzapenetik oroitzapenera izan ginenaz eta garenaz hausnartzeko irriz zein malkoz.

Liburua no eskuratu. Iruñean: Katakrak, Chundarata eta Karrikiri. Elizondon: Axular, Nafarpres. Donezteben: Ostiz. Berako eta Lesakako liburu-dendetan. Laister, Elkar liburu-denda guztietan.

.

Dejar respuesta

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

El rigor de Casemiro no se ha visto en televisión. ¿Porque?

En el descuento del partido de Pamplona hubo una jugada que pasó muy desapercibida porque la repitieron solo una vez y con un disparo...

Atrapados en Pamplona – AS.com

Las autoridades del aeropuerto ya han confirmado al Real Madrid, tras el encuentro celebrado a las 14:00 horas de ese domingo, que el equipo...

Los pamploneses disfrutan de la nieve, que casi no deja accidentes en Pamplona este fin de semana

Este domingo, los habitantes de Pamplona disfrutaron de la nieve que dejó Filomena, que cayó durante toda la jornada de ayer. La nieve...

Recent Comments